Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Zaskakujące odkrycie przy badaniu dobrze znanych artefaktów
29 grudnia 2020, 10:45Gdy kończyło się ostatnie zlodowacenie, podnoszące się wody zalewały Doggerland, obszar lądowy, który łączył Wielką Brytanię z wybrzeżami Danii, Holandii i Niemiec. To przez Doggerland pierwsi ludzie dotarli na Wyspy Brytyjskie. Przez ostatnie tysiące lat ślady po ludziach przemierzających i zamieszkujących Doggerland spoczywały na dnie Morza Północnego
Szukanie źródeł życia w zimnym kosmosie
19 listopada 2010, 10:58Astronomowie najczęściej koncentrują się na badaniu wielkich i efektownych obiektów: gwiazd, mgławic, planet, czarnych dziur. Nieco w cieniu tych obserwacji prowadzone są badania ciemnej i zimnej części kosmosu, rozproszonej materii, ledwie widocznych chmury pyłu, które emitują niewiele promieniowania.
Policzyli drzewa na Ziemi
3 września 2015, 05:46Nowa technika polegająca na połączeniu danych z badań terenowych ze zdjęciami satelitarnymi pozwala stwierdzić, że na Ziemi rośnie obecnie około 3 bilionów drzew. To siedmiokrotnie więcej niż dotychczas sądzono
Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi
27 maja 2026, 09:04Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.
Święci w służbie arystokracji. Badania zdradzają, dlaczego Celtowie mieli setki lokalnych świętych
25 lutego 2021, 18:17W początkowym okresie średniowiecza w celtyckiej Brytanii setki osób zostało po śmierci uznane za świętych. Profesor Ken Dark z University of Reading twierdzi, że „masowa produkcja” świętych miała nie tylko wzmacniać wiarę i konsolidować wiernych, ale również, a może przede wszystkim, służyć arystokracji.
Problemy psychiczne mniejszości seksualnych
1 grudnia 2010, 21:47Bycie członkiem nie zawsze tolerowanej mniejszości, zwłaszcza seksualnej, może być psychicznym obciążeniem. Według badań, aż jedna trzecia z zaliczanej do takich mniejszości młodzieży próbowała w życiu popełnić samobójstwo.
Globalny ocean na Enceladusie
16 września 2015, 13:05Najnowsze dane z sondy Cassini dowodzą, że pod lodową powierzchnią Enceladusa, księżyca Saturna, kryje się globalny ocean. Uczeni doszli do wniosku, że zarejestrowane zaburzenia orbity można przypisać istnieniu wody pokrywającej cały księżyc
Jak mikrobiom jelit przyczynia się do rozwoju alzheimera
18 sierpnia 2026, 08:43Mamy coraz więcej dowodów wskazujących, że mikrobiom jelit wpływa na procesy zachodzące w mózgu. W tym i na rozwój choroby Alzheimera. Veibhav Vemuganti, Jea Woo Kang, Barbara B. Bendlin i Federico E. Rey z University of Wisconsin-Madison oraz ich zespół, w skład którego wchodzili też naukowcy z UCLA czy Uniwersytetu w Göteborgu, opublikowali badania, których wyniki wskazują, że winowajcą jest propionian imidazolu (ImP), metabolit wytwarzany przez bakterie podczas beztlenowego rozkładu histydyny.
Dzięki dziurom powstaną stabilne kubity, a może nawet minikomputery kwantowe
6 kwietnia 2021, 10:51Rozwiązaniem problemu pomiędzy szybkością działania komputerów kwantowych a koherencją kubitów może być zastosowanie dziur, twierdzą australijscy naukowcy. To zaś może prowadzić do powstania kubitów nadających się do zastosowania w minikomputerach kwantowych.
